Cách xem tướng gà đá để chọn ra một chiến kê trăm trận trăm thắng không nằm hết trong sách vở, mà nó là kinh nghiệm đúc kết từ những trận độ nảy lửa. Nhiều anh em mới chơi cứ chăm chăm soi vảy gà độc, tìm cựa sắt hiểm mà quên mất cái thần thái, cái cốt cách của một con gà chọi. Một chiến kê thực thụ phải thể hiện khí chất từ dáng đi, ánh mắt cho đến từng sợi lông. Bài viết này không dành cho người mới, mà là để chia sẻ thẳng thắn cho những anh em đã biết và đam mê bộ môn này.
Đừng tin sách vở, thần thái và cốt cách là số 1
Nhiều sách dạy xem gà cứ liệt kê hàng chục loại vảy, hàng trăm đặc điểm, đọc xong tẩu hỏa nhập ma. Thực tế ngoài sới, con gà hay nó toát ra một cái “thần” khác biệt mà không sách nào dạy được.
Nhìn tổng thể trước, soi chi tiết sau
Việc đầu tiên khi cầm một con gà lên là cảm nhận bộ khung của nó. Phải chắc nịch, liền lạc, từ vai xuống tới hông. Một con gà có khung xương tốt giống như một chiếc xe có gầm bệ vững, vào cua không bị văng.
Nhiều anh em cứ vạch chân ra xem vảy trước tiên, cá nhân tôi thấy đó là một sai lầm. Hãy nhìn tổng thể con gà: nó có lanh lợi không, dáng đứng có oai vệ không, cổ có thẳng và dài vừa phải không? Những cái đó mới quyết định 60% trận đấu.
“Thần” và “Khí” của một chiến kê là gì?
Nghe thì có vẻ trừu tượng, nhưng anh em cứ để ý sẽ thấy. Con gà có “thần” là con gà có đôi mắt sáng, lanh lợi, không láo liên. Nó điềm tĩnh khi đối mặt với đối thủ, không sợ sệt nhưng cũng không quá hung hăng vô cớ.
Còn “khí” là thể hiện qua hơi thở, tiếng gáy và độ sung mãn. Một con gà khỏe mạnh, đủ pin thì da dẻ đỏ au, lông bóng mượt, gáy một tiếng vang và dài. Gà ủ rũ, da tái thì dù vảy có đẹp đến mấy cũng vứt.
Tại sao gà đẹp mã chưa chắc đã hay?
Gà đẹp mã, lông mượt, màu sắc bắt mắt thường được giá cao, nhưng chưa chắc đã đá hay. Giống như võ sĩ lên đài, anh nào cơ bắp cuồn cuộn chưa chắc đã thắng anh gầy gầy nhưng nhanh nhẹn và lì đòn. Gà chọi cần sự cân đối, không cần quá to xác. To quá thì chậm, nhỏ quá thì yếu thế.
Giải mã “bản đồ” vảy chân – Tốt xấu tại đâu?
Nói gì thì nói, xem vảy vẫn là một phần không thể thiếu. Nó giống như xem chỉ tay, không quyết định hoàn toàn nhưng cũng nói lên được phần nào tố chất của con gà. Anh em không cần thuộc hết, chỉ cần nhớ những loại chính.
Các loại vảy quý phải thuộc lòng
Những loại vảy này đã được các sư kê lão làng kiểm chứng qua nhiều thế hệ, gà sở hữu chúng thường có đòn độc và tài năng xuất chúng:
- Vảy Án Thiên: Nằm ngay sát gối, thể hiện gà có đòn đá cao, hiểm.
- Vảy Huyền Trâm: Nằm ngay cựa, gà có biệt tài dùng cựa, đâm cực kỳ chính xác.
- Vảy Vấn Cán (hoặc Vấn Sáo): Vảy quấn quanh cán chân, gà rất lì đòn, bền sức.
- Vảy Độc Biên: Một hàng vảy chạy thẳng từ gối xuống gần cựa, gà đá mé, đá ngang cực tốt.
Những vảy xấu cần né ngay và luôn
Thấy những loại vảy này thì nên cân nhắc kỹ, vì chúng thường đi kèm với những tật xấu hoặc lối đá không hiệu quả.
- Vảy Rặm, Vảy Nát: Bề mặt vảy không trơn láng, sần sùi, thể hiện gà không khỏe mạnh, dễ bệnh.
- Vảy Khai tiền, Khai hậu hở: Hàng tiền, hàng hậu không khít, hở hang cho thấy chân yếu, lực đá không mạnh.
- Vảy Thiếu: Thiếu vảy ở những vị trí quan trọng, gà dễ bị chấn thương.
Cá nhân tôi không tin 100% vào vảy
Theo kinh nghiệm của tôi, vảy chỉ chiếm khoảng 30% khả năng của một con gà. Tôi đã từng chứng kiến những con gà vảy cực xấu, chân chẳng có gì đặc biệt nhưng thắng liên tiếp những con gà vảy đẹp như tranh vẽ. Lý do là vì nó có cái đầu khôn, lối đá tinh quái và một trái tim “lì” hơn đối thủ. Đừng bao giờ mua một con gà chỉ vì nó có cặp vảy huyền trâm hay án thiên.
“Mỏ – Mắt – Mào”: Bộ ba quyền lực trên đầu gà
Đầu mặt là nơi thể hiện sự lanh lẹ và tinh khôn của một chiến kê. Nhìn vào đây có thể đoán được lối đá và tính cách của nó.
Mỏ nào chịu đòn, mỏ nào hiểm?
Mỏ gà lý tưởng là mỏ ngắn, to ở gốc và nhọn ở đầu, nhìn như mỏ vẹt hoặc mỏ diều hâu. Loại mỏ này vừa khỏe để cắn mổ, vừa có lực để giữ đối thủ.
- Mỏ trắng: Gà có mỏ trắng ngà thường là gà tài.
- Mỏ cụt: Mỏ ngắn, dày giúp chịu đòn tốt hơn.
- Tránh những con gà có mỏ quá dài, quá mảnh, dễ gãy khi vào trận.
Đọc vị đối thủ qua ánh mắt
Đôi mắt của gà chiến phải nhỏ, sâu, và sáng. Nó cho thấy sự tinh anh, lanh lợi.
- Mắt hạt cau: Mắt nhỏ, tròn, lanh lẹ.
- Mắt lửa: Viền mắt có màu đỏ, thể hiện sự hiếu chiến.
- Mắt ếch: Mắt to và lồi, thường là gà nhát đòn, không nên chọn.
Mào gà nói lên điều gì?
Mào gà không ảnh hưởng trực tiếp đến lối đá, nhưng nó thể hiện phần nào sức khỏe và dòng giống.
- Mào công: Mào to, dày, dựng thẳng thể hiện gà sung mãn.
- Mào râu, mào cờ: Các loại mào phổ biến, miễn là mào đỏ tươi, không bị tái là được.
- Gà mào đổ, tái nhợt thường là gà đang có bệnh hoặc không đủ sức.
Dáng đi và thế đứng – Bí mật của đòn cáo
Một võ sĩ giỏi luôn có bộ tấn vững chắc. Gà chọi cũng vậy. Dáng đứng và dáng đi tiết lộ rất nhiều về lực đá và khả năng chịu đòn.
Dáng đứng vững như bàn thạch
Một con gà hay phải có dáng đứng thẳng thắn, hai chân dang rộng vừa phải. Khi đứng, trọng tâm dồn đều, không nghiêng ngả. Dáng đứng này cho phép nó trụ vững khi đối thủ tấn công và tạo đà cho những cú đá uy lực.
Bước đi linh hoạt, có lực
Khi đi, bước chân phải dứt khoát, nhấc cao và đặt xuống một cách chắc chắn. Tránh chọn những con gà đi lết bết, chân kéo lê trên đất. Dáng đi thanh thoát cho thấy con gà có bộ gân cốt tốt và sự linh hoạt cần thiết trong trận đấu.
Nhận biết gà có tật ở dáng đi
Hãy quan sát kỹ khi gà di chuyển. Nếu thấy nó đi khập khiễng, hai đầu gối chụm vào nhau (dáng chữ X), hoặc có bất kỳ biểu hiện bất thường nào thì tuyệt đối không chọn. Đó là dấu hiệu của tật lỗi bẩm sinh, vào trận chịu đòn vài hồ là gục ngay.
Kinh nghiệm thực chiến: Sổ gà và xem tông dòng
Lý thuyết chỉ là lý thuyết. Cách tốt nhất để biết gà hay dở là cho nó “sổ” vài chân với con gà khác. Đây là bài kiểm tra cuối cùng và quan trọng nhất.
Xem sổ để biết lối đá
Khi cho gà đá thử (sổ), anh em cần quan sát:
- Lối đá: Nó đá trên hay đá dưới? Chuyên đá mé hay đá dọc?
- Tốc độ: Ra đòn có nhanh không?
- Độ chính xác: Đòn đá có trúng vào những chỗ hiểm không?
- Sự lì lợm: Khi bị dính đòn, nó có tỏ ra sợ hãi hay vẫn hăng máu lao vào?
Tông dòng có thực sự quan trọng?
Tông dòng, hay nòi giống, rất quan trọng. Gà cha mẹ đá hay thì khả năng cao gà con cũng được thừa hưởng gen tốt. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng vậy. Vẫn có trường hợp “cha hay không bằng con hên”. Vì vậy, tông dòng chỉ nên là một yếu tố để tham khảo, không phải là tất cả.
Những sai lầm chết người khi chọn gà
- Ham rẻ: Gà hay không bao giờ có giá rẻ.
- Tin vào lời quảng cáo: Đừng tin những lời “thần kê bất bại” trên mạng, hãy đến tận nơi xem.
- Chọn gà quá non hoặc quá già: Gà non chưa đủ kinh nghiệm, gà già đã qua thời đỉnh cao.
- Bỏ qua sức khỏe: Gà có dấu hiệu bệnh tật như khò khè, phân lỏng… thì dù tướng có đẹp mấy cũng bỏ.
Kết luận
Cuối cùng, xem tướng gà đá để chọn được một chiến kê tốt là sự kết hợp giữa kiến thức sách vở và kinh nghiệm thực tế. Đừng quá tin vào bất kỳ một yếu tố nào, dù là vảy, mỏ hay tông dòng. Hãy nhìn con gà như một tổng thể hoàn chỉnh, từ sức khỏe, thần thái cho đến lối đá khi sổ gà. Kinh nghiệm chọn gà hay nhất chính là kinh nghiệm thua độ, mỗi lần thua là một lần học được điều mới. Chúc anh em tìm được cho mình những chiến kê ưng ý.